مقدمه ای بر تاریخ معماری آذربایجان از حجر تا قجر

متن کامل

رسالت این کتاب ذکر بخش هایی از داشته های هنری و بخصوص آن دسته از آثاری است که دذ جغرافیای سیاسی ایران کمتر مورد توجه قرار گرفته اند، می باشد تا شناخت جامع تری از داشته های فرهنگی و هنری آن به خوانندگان عزیز ارائه گردد. این اثر تنها مروری به هنر معماری آذربایجان از عصر حجر تا دوری ی قاجار می باشد. به همین خاطر اینجانب از ارائه ی آن به عنوان معماری ایرانی برحذر مانده ام تا به معنی بی توجهی به آن دسته از آثار ایرانی خارج از جغرافیای فرهنگی آذربایجان قرار دارند، تعبیر نشود.
بدون شک آذربایجان مهمترین نقش را در تحولات فرهنگی و اجتماعی ایران بر هعده داشته و دارد. ولی با این وجود علاوه بر آذربایجان در گوشه و کنار ایران تمدن ها و فرهنگ های باشکوهی موجود بوده که بر دیگر ملل همجوار سایه افکنده است. تمامی اقوام ساکن در جغرافیای سیاسی ایران از جمله آذربایجان نیز از آنها متاثر شده اند.
آذربایجان سرزمین آتش است و آئین زرتشت که در آن آتش از تقدس ویزه ای برخوردار است را می توان تاویل صوری از آئین میترا دانست که ریشه در این سرزمین دارد. اولویت دولت وحدت ملی ماد-ماننا در غرب آتورپاتگان پایگذاری شد. آتروپات سردار سپاه آذربایجان بود که پس از شکست داریوش سوم از اسکندر مقدونی در جنگ گائوملا توانست آذربایجان را از هجوم اتحاد یونانیان حفظ نماید. در زمان ساسانیان جنبش سرخ جامگان که در برابر نظام اشرافی و طبقاتیساسانیان قیام کرد در آذربایجان مستقر بودند. اولین امپراطوری شیعی در اینجا شکل گرفت. عطر بهار مشروطه در میان غبار استعمار و استبداد نیز از آذربایجان به مشام رسید. قدیمی ترین پل و قنات ها، اولین شهرداری، اولین اداره ی نظمیه، اولین ترن شهری، اولین اداره آتشنشانی، اولین خیابان آسفالته، اولین چاپ و چاپخانه، اولین کتابخانه، اولین سینما، اولین کودکستان، مدرسه ی خیریه ی غیر دولتی و نیز بزرگترین بازار سرپوشیده ی جهان در تبریز احداث شده است. اینها تنها و تنها گوشه هایی از اهمیت آذربایجان و تاثیر آن در تحولات ایران می باشند. همچنین شیوه ها و مکاتب معماری بومی آذربایجان الگوی اصلی شیوه های پارسی و اصفهانی می باشند. ولی از آنجایی که قبلا هم ذکر شد، روند این تاثیرات یکسویه نبوده و برای مثال در مکتب معماری آذربایجان می باشد لذا مرور تحولات مذکور که در ارتباط مستقیم با اسلوب های معماری دوران مختلف می باشند، ضروری است.
معماری نمودار فرهنگی یک جامعه می باشد و براساس نیازهای آن بیان می شود. بیان شکلی آن وابسته به محیط جغرافیایی، شرایط اقتصادی و فنون اجرایی رایج بوده و نیز بیان محتوایی این نمودار بصری وابسته به باورهای آئینی، آداب و رسوم موجود در بطن آن جامعه می باشد که خواسته یا ناخواسته نمود آن جامعه را نمودار می سازد. از اینرو برای شناخت و تطبیق هر چه بهتر معماری مناطق مختلف، آگاهی از جغرافیا، اقتصاد و بافت اتنیکی آن جامعه را نمی توان امری کاملا مستقل پنداشت.
 

26 بهمن 1398
تعداد بازدید: 70
محصولات مرتبط

نظرات

ارائه کنندگان
مرورگر شما بسیار قدیمی است!
جهت مشاهده این وب سایت به صورت صحیح، بروزرسانی مرورگرتان ضروری خواهد بود. بروزرسانی مرورگر
×